Dựa trên các dữ liệu quan trắc mới nhất từ các tổ chức uy tín toàn cầu (như IQAir, AccuWeather) vào thời điểm tháng 1 năm 2026, tình hình ô nhiễm không khí tại TP.HCM đang ở mức đáng báo động. Hãy tìm hiểu chi tiết về mức ô nhiễm tại TPHCM ở nội dung bên dưới.
TPHCM hiện xếp thứ mấy trên toàn cầu?
Thứ hạng ô nhiễm của TPHCM thay đổi theo từng giờ trong ngày, nhưng trong những giữa tháng 1/2026, thành phố Hồ Chí Minh thường xuyên lọt vào Top 10, thậm chí có thời điểm lọt Top 3 hoặc Top 4 các thành phố ô nhiễm nhất thế giới. Cũng như thường xuyên đứng trong nhóm cạnh tranh với các “thủ phủ ô nhiễm” truyền thống như Dhaka (Bangladesh), Lahore (Pakistan), hay New Delhi (Ấn Độ). Vào các buổi sáng sớm (khoảng 7h – 9h sáng), khi hiện tượng nghịch nhiệt xảy ra kết hợp với giờ cao điểm, thứ hạng của TP.HCM thường vọt lên rất cao trên bảng xếp hạng thời gian thực. Sự “kinh khủng” này không chỉ là cảm giác mà được thể hiện qua các con số biết nói, vượt xa ngưỡng an toàn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Chỉ số AQI (Chỉ số chất lượng không khí):
Nó thường xuyên duy trì ở mức 150 – 200 (màu đỏ – có hại cho sức khỏe). Cá biệt có những thời điểm hoặc khu vực cục bộ (như khu vực Quận 1, Quận 5, Quận 8 cũ hoặc các trục đường lớn), chỉ số này vọt lên trên 200 (màu tím – Rất có hại) hoặc thậm chí chạm ngưỡng nguy hại (trên 250).
Bụi mịn PM2.5 (Sát thủ thầm lặng)
Nồng độ bụi mịn PM2.5 tại TP.HCM hiện nay thường xuyên đo được ở mức gấp 5 đến 10 lần, có ngày gấp gần 20 lần so với khuyến nghị an toàn hàng năm của WHO (ngưỡng an toàn là 5 µg/m³). Loại bụi này siêu nhỏ, có thể đi sâu vào phổi và máu, gây ra các bệnh hô hấp và tim mạch nghiêm trọng.
Tầm nhìn thực tế:
Người dân dễ dàng nhận thấy bầu trời “mù mịt” ngay cả khi trời nắng. Đây không phải sương mù lãng mạn (hơi nước) mà là mù khô (bụi). Các tòa nhà cao tầng (như Landmark 81) thường bị che khuất, nhìn từ xa chỉ thấy một lớp màng đục trắng hoặc xám xịt bao phủ.
Tại sao thành phố lại ô nhiễm nặng vào lúc này?
Có 3 lý do chính khiến bạn thấy không khí dạo này ngột ngạt hơn hẳn. Cụ thể, vào những tháng cuối năm và đầu năm (mùa khô), TP.HCM thường xảy ra hiện tượng nghịch nhiệt. Lớp không khí sát mặt đất lạnh hơn lớp không khí bên trên, khiến bụi bẩn bị “nhốt” lại sát mặt đất, không thể khuếch tán lên cao. Ngoài ra giao thông cũng tác động không ít, bởi hiện tại có khoảng 9 triệu xe máy và ô tô hoạt động liên tục, đặc biệt là khí thải từ xe máy cũ nát. Kế đến là bụi từ các đại công trường và các khu công nghiệp quanh thành phố. Dĩ nhiên thì chúng ta không kể nêu tên cụ thể vì đây là sự phát triển chung của thành phố.
Do đó, chúng tôi chỉ có lời khuyên cho những bạn đang quan tâm thời tiết của thành phố Hồ Chí Minh. Vào thời điểm này, bạn nên theo dõi các ứng dụng đo không khí (như AirVisual, PAM Air) trước khi ra đường. Nếu chỉ số AQI trên 150, hãy hạn chế tập thể dục ngoài trời và luôn đeo khẩu trang chống bụi mịn chuyên dụng (như N95) thay vì khẩu trang vải/y tế thông thường.
Nhiệt độ dưới 20 độ C ở TPHCM nói lên những vấn đề nguy hiểm nào?
Thời tiết TP.HCM xuống dưới 20 độ C là hiện tượng “lạnh sâu” bất thường đối với vùng nhiệt đới điển hình như miền Nam. Dù mang lại cảm giác se lạnh thú vị như Đà Lạt, nhưng mức nhiệt này ẩn chứa 3 mối nguy hiểm chí mạng mà người dân xứ nóng thường chủ quan bỏ qua:
Nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim
Đây là nguy cơ nguy hiểm nhất, đặc biệt với người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền (huyết áp, tim mạch). Khi trời lạnh đột ngột, mạch máu sẽ tự động co lại để giữ nhiệt. Điều này làm huyết áp tăng vọt, tim phải làm việc cật lực hơn để bơm máu. Với người có mạch máu kém đàn hồi (người già), sự co thắt này dễ gây vỡ mạch máu não (xuất huyết não) hoặc bong tróc mảng xơ vữa gây tắc mạch (nhồi máu não/cơ tim). Và vào khoảng 4h – 6h sáng. Đây là lúc nhiệt độ thấp nhất trong ngày và cũng là lúc cơ thể chuyển trạng thái từ ngủ sang thức, huyết áp dao động mạnh nhất.
Sốc nhiệt (Nghịch nhiệt) và viêm phổi
Người miền Nam quen với nóng, nên cơ thể sẽ thích nghi kém với lạnh. Việc di chuyển từ trong phòng kín ấm áp ra ngoài đường lạnh (hoặc tắm nước lạnh vào sáng sớm/đêm khuya) khiến cơ thể không kịp thích nghi, dễ dẫn đến liệt dây thần kinh số 7 (méo miệng) hoặc cảm lạnh sâu. Không khí lạnh và khô cũng làm khô niêm mạc mũi họng – “tấm khiên” bảo vệ đường thở. Virus và bụi mịn (đang ở mức rất cao tại TPHCM) dễ dàng xâm nhập sâu vào phổi. Người già và trẻ em dễ bị viêm phổi mà không sốt cao, chỉ mệt lả và khó thở (viêm phổi không điển hình).
Nguy cơ từ thói quen sinh hoạt “xứ nóng”
Những thói quen bình thường bỗng trở nên nguy hiểm khi nhiệt độ dưới 20 độ C. Cụ thể như thói quen đi bộ lúc 4-5h sáng của người cao tuổi lúc này cực kỳ nguy hại do sương lạnh và bụi mịn tích tụ sát mặt đất. Còn ngoài đường, nhiều người vẫn mặc phong phanh, đi xe máy tốc độ cao vào buổi sáng/tối.
(Ảnh: Truong Tuyet Ly, Kỳ Nguyễn, Nguyen Ngoc Phuong)
Gió lùa vào ngực và cổ (khu vực huyệt đạo quan trọng) rất dễ gây nhiễm lạnh vào tạng phế (phổi). Và tắm nước lạnh hoặc tắm quá khuya/quá sớm khi nhiệt độ môi trường thấp cũng là nguyên nhân trực tiếp của nhiều ca đột tử gần đây. Tóm lại, nhiệt độ dưới 20 độ ở TP.HCM không phải là “mát mẻ” đơn thuần, mà là một dạng thời tiết cực đoan đối với cơ thể người vùng nhiệt đới. Hãy cảnh giác cao độ, đặc biệt với người lớn tuổi trong gia đình.
Lời khuyên an toàn ngay lúc này:
- Quy tắc “Chậm 3 phút”: Khi tỉnh giấc, không vùng dậy ngay. Hãy nằm trên giường vận động nhẹ 3 phút cho nóng người rồi mới bước xuống.
- Giữ ấm 3 điểm vàng: Đầu, Cổ và Bàn chân. Đi tất/vớ khi ngủ nếu chân lạnh.
- Thay đổi giờ tập: Chuyển giờ tập thể dục sang khi có nắng lên (sau 6h30 – 7h sáng) hoặc tập trong nhà.
- Uống nước ấm: Tuyệt đối tránh nước đá lạnh, uống nước ấm ngay khi ngủ dậy để làm ấm cơ thể từ bên trong.
